COP24 Katowice

Polska droga do Katowice Rulebook

W ubiegłym roku Polska obchodziła setną rocznicę odzyskania niepodległości. Po 123 latach nasz kraj na jedno pokolenie stał się wolny. Możliwość ponownego samodzielnego decydowania o sobie odzyskaliśmy jednak dopiero po upadku komunizmu w Europie.

Od niecałych trzydziestu lat Polska może sama kształtować swoją politykę, również w aspekcie przemysłowym i energetycznym. Krajobraz, jaki zastaliśmy w punkcie startowym, końcówce lat 80. był dość ponury w stosunku do państw spoza strefy wpływu ZSRR. Wysokie emisje, energetyka w całości oparta na węglu, dominacja ciężkiego przemysłu, nieefektywna gospodarka, gwałtowny wzrost bezrobocia. Do tego absolutny brak poszanowania dla środowiska i zrozumienia dla roli przyrody w polityce ekonomicznej.


Od tego czasu w Polsce dokonał się ogromny postęp, i to nie tylko w kwestii zapewnienia energii elektrycznej i cieplnej dla dynamicznie rozwijającego się kraju. Kosztem ogromnych inwestycji ze strony podmiotów gospodarczych i wyrzeczeń społecznych udało nam się osiągnąć sukces. W ciągu 30 lat nasze PKB wzrosło blisko ośmiokrotnie, nawet w okresie ogólnoświatowego spowolnienia gospodarczego fala recesji nie dotknęła Polski. Dzięki wzrostowi gospodarczemu możliwa była reindustrializacja kraju i dostosowanie energetyki i przemysłu do coraz bardziej wymagających norm ekologicznych obowiązujących w Unii Europejskiej. Najlepszym przykładem może być tu redukcja emisji, jaka dokonała się w Polsce w związku z podpisaniem protokołu z Kioto. Będąc zobligowani do obniżenia emisji o 6 proc., faktycznie zmniejszyliśmy ją o ponad 30 proc.

 

Nasza wyjątkowa pozycja daje nam okazję i możliwości do wyznaczenia sobie dalszych wyzwań. Obecnie jesteśmy w trakcie transformacji energetycznej. Weszliśmy w ten okres z bilansem energetycznym praktycznie w całości zależnym od jednego surowca. Jednakże w miarę jak Polska rozwija się gospodarczo, budowane są również inne źródła energii w efekcie czego przewidujemy, że w 2030 r. udział węgla wyniesie około 60 proc., a w 2050 r. będzie to połowa całego zapotrzebowania na energię elektryczną. Wzrost zapotrzebowania pokrywany będzie coraz częściej mocami innymi niż konwencjonalne elektrownie węglowe. W polskim miksie energetycznym dynamicznie rośnie udział odnawialnych źródeł energii.

Takie podejście jest spowodowanie nie tylko realizacją celów w zakresie redukcji emisji dwutlenku węgla, ale jest też następstwem zacofania znacznej części z istniejących jednostek ze względu na wyeksploatowanie. Wynika to także z potrzeby dywersyfikacji bilansu energetycznego i rozwoju technologicznego, tak, aby w perspektywie korzystać ze sprawdzonych nowych źródeł energii i nowoczesnych rozwiązań. Dlatego niezwykle wyczekiwany jest przełom w energetyce, który umożliwi magazynowanie energii, stabilność zaopatrzenia oraz zarządzanie siecią w nadchodzącej epoce energetyki rozproszonej.


Pragnę podkreślić, że podejmujemy również działania mające na celu zwiększenie liczby gospodarstw domowych podłączonych do efektywnych systemów ciepłowniczych (sprawność instalacji indywidualnego ogrzewania to najczęściej znacznie poniżej 65 proc., w przypadku ciepłowni i elektrociepłowni to 85 proc.) oraz rozbudowujemy wysokosprawną kogenerację i ogrzewanie gazowe. Dla obszarów o niskim poziomie urbanizacji alternatywą jest ogrzewanie elektryczne, ujęte w taryfie antysmogowej.


W ubiegłym roku rozpoczęliśmy realizację programu „Czyste Powietrze”. Jego podstawowym celem jest poprawa efektywności energetycznej istniejących budynków oraz zdecydowane zmniejszenie emisji zanieczyszczeń do atmosfery z funkcjonujących budynków mieszkalnych. Program będzie realizowany przez dziesięć lat, a jego łączny budżet to blisko 25 mld EUR.


Naszym priorytetem będzie teraz skupienie się na wszystkich sektorach powodujących emisję. Jednym z nich jest transport. Rozwiązaniem może być tu wprowadzanie niskoemisyjnego transportu publicznego. Polski rząd w ramach realizacji Strategii na rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju, opracował szereg regulacji mających na celu popularyzację na krajowych drogach nisko- i zeroemisyjnych pojazdów. W Pakiecie na rzecz Czystego Transportu znalazły się takie dokumenty, jak Plan Rozwoju Elektromobilności w Polsce, Krajowe Ramy Polityki Rozwoju Infrastruktury Paliw Alternatywnych oraz ustawa z dnia 11 stycznia 2018 r. o elektromobilności i paliwach alternatywnych. Ze względu na szereg inicjatyw wymienionych w Pakiecie, zdecydowano się również przygotować instrument finansowy, wspierający realizację przewidzianych we wspomnianych dokumentach działań. Jest nim Fundusz Niskoemisyjnego Transportu (FNT), który do roku 2027 r. będzie dysponował 1,5 mld EUR.


Jednocześnie staramy się zwiększać potencjał ujemnych emisji. Szczególnie doceniamy tu rolę lasów i gleb. Polska jest jednym z liderów w regionie w zakresie zrównoważonej gospodarki leśnej. Lasy stanowią nasz rosnący potencjał i są ważnym zasobem. Rocznie sadzonych jest w Polsce 500 mln drzew, a nasze lasy posiadają międzynarodowe certyfikaty FSC i PEFC.

Podejmujemy też działania na rzecz adaptacji do zmieniającego się klimatu. Wymienić tu można choćby SPA2020 czy Miejskie Plany Adaptacyjne do Zmian Klimatu w Miastach Powyżej 100 tys. Mieszkańców. Innymi istotnymi inicjatywami są zrównoważone rolnictwo oraz ochrona bioróżnorodności, kampanie medialne na rzecz oszczędzania energii oraz edukacja ekologiczna. Działania te dały podstawy do planowania przyszłych niezbędnych inicjatyw na rzecz dalszego zmniejszania energochłonności polskiej gospodarki. Poprawa stanu infrastruktury czy rozwój sieci transportu szynowego to kolejne przykłady podjętych i realizowanych przez Polskę działań na rzecz rozwoju, przy poszanowaniu wymagań związanych z ochroną klimatu.


Krajobraz Polski zmienia się dynamicznie. Dlatego hasłem COP24 było „Changing together”. Konferencja odbyła się w Katowicach i nie było to miejsce przypadkowe. Jeszcze trzydzieści lat temu wizytówką tego miasta były fabryczne kominy. Dziś, Katowice są jednym z symboli skuteczności polskiej strategii transformacji gospodarczej i społecznej, a także jej pozytywnego oddziaływania na środowisko. Co więcej, stolica Śląska zalicza się do grona najbardziej zielonych miast w Polsce, w którym lasy zajmują ponad 40 proc. powierzchni.


Sto lat od odzyskania niepodległości i po trzydziestu latach samostanowienia o sobie, Polska może pochwalić się kwitnącą gospodarką, rekordowo niskim bezrobociem, a zaledwie kilka miesięcy temu oficjalnie zaliczono nas do grona krajów rozwiniętych. W tym czasie nabraliśmy świadomości środowiskowej i nauczyliśmy się, jak czerpać korzyści ze zrównoważonego rozwoju. Udało nam się postawić diagnozę i mamy świadomość, jak wiele jest jeszcze przed nami do zrobienia. Choć z własnego doświadczenia wiemy, że sprawdzonych w innych warunkach rozwiązań nie można mechanicznie przenosić na własny grunt, to wierzymy, że wymiana doświadczeń i najlepszych praktyk pomaga w podejmowaniu właściwych decyzji politycznych.

 

 

Informacja o cookies!

Nasza strona internetowa używa plików cookies (tzw. ciasteczka) w celach statystycznych, reklamowych oraz funkcjonalnych. Dzięki nim możemy indywidualnie dostosować stronę do Twoich potrzeb. Każdy może zaakceptować pliki cookies albo ma możliwość wyłączenia ich w przeglądarce, dzięki czemu nie będą zbierane żadne informacje